Senaryo formatı: sahne başlığı, kenar boşlukları ve girintiler
Courier 12 punto, 1,5 inç sol kenar, sabit diyalog sütunu. Senaryo biçiminin bütün ölçüleri, hangi kuralın neden var olduğuyla birlikte.
Senaryo biçimi bir süsleme değil, bir ölçü birimidir. Doğru biçimlenmiş bir sayfa, perdede yaklaşık bir dakikaya karşılık gelir. Yapımcı senaryonun kalınlığına bakıp filmin süresini kestirebiliyorsa, bu tesadüf değil; Courier 12 punto ve sabit kenar boşlukları sayesindedir. Biçimi bozan bir senaryo, daha ilk sayfada "bu iş bilinmiyor" izlenimi verir.
Aşağıdaki ölçüler Final Draft'ın kendi kılavuzundan ve endüstri standardından; hepsi Movrito'da hazır kuruludur.
Kâğıt, yazı tipi ve kenar boşlukları
Yazı tipi tartışmaya kapalıdır: Courier 12 punto. Sebebi estetik değil aritmetik — sabit genişlikli bir yazı tipinde her satır aynı sayıda karakter alır, böylece sayfa–dakika ilişkisi kurulabilir.
| Ölçü | Değer | Neden |
|---|---|---|
| Üst kenar | 1 inç | Sayfa numarası bu boşluğun içinde durur |
| Alt kenar | 1 inç | Sayfa sonu işaretleri için pay |
| Sağ kenar | 1 inç | — |
| Sol kenar | 1,5 inç | Ciltleme deliklerine yer bırakır |
Sol kenarın diğerlerinden geniş olması en sık atlanan ayrıntıdır. Kâğıt olarak Amerika'da US Letter, Türkiye ve Avrupa'da A4 kullanılır; "bir sayfa bir dakika" kuralı Letter'a göre hesaplanmıştır, A4 biraz daha uzun olduğu için sayfa sayınız bir miktar düşer.
Sahne başlığı
Sahne başlığı üç bilgiyi bu sırayla verir: iç mi dış mı, neresi, ne zaman. Tamamı büyük harfle yazılır, sola dayalıdır.
Türkçede İÇ. ve DIŞ. kullanılır; İngilizcede karşılıkları INT. ve EXT.'tir. Bir sahne hem içeriyi hem dışarıyı görüyorsa (arabanın içi ve camdan görünen sokak gibi) İ/D. yazılır.
Zaman kısmında GÜNDÜZ ve GECE ana ikilidir. SABAH, AKŞAM, AKŞAMÜSTÜ, ŞAFAK gibi ayrımlar ışık gerçekten önemliyse yazılır — çünkü bu bilgi çekim planını doğrudan etkiler.
Aksiyon
Aksiyon, sol kenardan başlar ve sayfanın sağına kadar uzanır. Şimdiki zamanda ve görülen şey üzerinden yazılır: kamera ne görüyorsa o. Karakterin aklından geçenler aksiyona yazılmaz, çünkü çekilemez.
Bir karakter senaryoda ilk kez göründüğünde adı büyük harfle yazılır. Önemli bir ses ya da nesne de büyük harfle vurgulanabilir — ama bu araç çabuk körelir, seyrek kullanın.
Karakter, parantez ve diyalog
Konuşma bloğu üç parçadan oluşur ve her parçanın kendi sütunu vardır. Aşağıdaki değerler sayfanın sol kenarından ölçülür:
| Öğe | Soldan | Genişlik |
|---|---|---|
| Karakter adı | 3,7 inç | — |
| Parantez | 3,1 inç | 2,0 inç |
| Diyalog | 2,5 inç | 3,5 inç |
Diyalog sütununun genişliği sabittir. Kenar boşluğundan türetilirse kâğıt değiştiğinde replikler başka satırlarda kırılır ve sayfa sayısı kayar.
Parantez, oyuncuya yönelik kısa bir nottur ve gerçekten gerekli olduğunda yazılır. "(üzgün)" gibi duygu tarifleri genellikle fazlalıktır; replik zaten üzgünse yazmaya gerek yoktur.
Karakter uzantıları
Sesin nereden geldiğini karakter adının yanında parantezle belirtirsiniz:
(V.O.)— dış ses. Anlatıcı ya da düşünce sesi; sahnede fiziksel bir kaynağı yoktur.(O.S.)— sahne dışı. Kişi o mekândadır ama kadrajda değildir.(DEVAM)/(CONT'D)— aynı kişi, araya bir aksiyon satırı girdikten sonra konuşmayı sürdürüyor.
Geçiş
Geçişler büyük harfle ve sağa dayalı yazılır. "TO" ile bitenler iki nokta alır, "OUT" ile bitenler nokta: KESME:, YUMUŞAK GEÇİŞ:, KARARMA.
Uyarı: kaynakların ortak görüşü "ne kadar az geçiş o kadar iyi". CUT TO: bugün gereksiz sayılıyor, çünkü yeni bir sahne başlığı zaten kesmeyi anlatır. Final Draft'ın kendi blogu bile profesyonellerin bunu yazmadığını söylüyor. Kesmenin sertliği anlatının parçasıysa SERT KESME:, görsel bir benzeşme kuruyorsanız EŞLEŞEN KESME: anlamlıdır.
Sayfa numarası ve kapak
İlk sayfa numarasızdır. İkinci sayfadan itibaren numara sağ üst köşeye, üstten yarım inç aşağıya, ardından nokta ile yazılır: 2.
Kapak sayfası sade olmalıdır: ortada eserin adı, altında yazarın adı, sol alt köşede iletişim bilgisi. Kapakta numara olmaz, tarih ve taslak notu isteğe bağlıdır.
En sık yapılan beş hata
- Sol kenarı 1 inç bırakmak. 1,5 inç olmalı; ciltleme payı gerçek bir ihtiyaçtır.
- Diyalog sütununu kâğıda göre esnetmek. Sütun sabit, sayfa sayısı buna bağlı.
- Her sahne arasına CUT TO: koymak. Sayfayı şişirir, hiçbir bilgi eklemez.
- İlk sayfaya numara koymak. Standart değil.
- Aksiyonda görünmeyeni anlatmak. "Aklından geçenler" çekilemez.
Movrito'yu ücretsiz dene
Bu kuralların hepsi hazır kurulu. Tarayıcıda açılır, kurulum istemez.
Movrito'yu ücretsiz deneKaynaklar
İlgili yazılar
Fountain nedir? Düz metinle senaryo yazmak
Senaryoyu Not Defteri'yle bile açılabilen düz metin olarak yazmanızı sağlayan biçim. Sözdiziminin tamamı, sınırları ve ne zaman kullanılmayacağı.
FDX nedir, nasıl açılır?
Final Draft'ın dosya biçimi aslında bir XML. Fountain'den farkı, nasıl açılacağı ve Final Draft olmadan ne yapılabileceği.
V.O., O.S., CONT'D ve MORE ne demek?
Karakter adının yanındaki parantezlerin hepsi ayrı iş yapar. Hangisi ne zaman yazılır, hangisi otomatik olmalı, Türkçe karşılıkları neler.