V.O., O.S., CONT'D ve MORE ne demek?

Karakter adının yanındaki parantezlerin hepsi ayrı iş yapar. Hangisi ne zaman yazılır, hangisi otomatik olmalı, Türkçe karşılıkları neler.

Karakter adının yanındaki o küçük parantezler senaryo sayfasının en çok karıştırılan yeridir. Hepsi sesin nereden geldiğini ya da konuşmanın kesilip kesilmediğini anlatır. Dördü ayrı işlere yarar.

(V.O.) — dış ses

Voice over. Sesin sahnede fiziksel bir kaynağı yoktur: anlatıcı, mektup okuyan bir ses, karakterin iç sesi, telefonun öbür ucundaki kişi. Seyirci duyar, sahnedeki eşyalar duymaz.

(O.S.) — sahne dışı

Off screen. Kişi o mekândadır, ama kadrajda değildir. Mutfaktan seslenen anne, kapının ardından bağıran komşu. Fark burada: V.O. mekânda yoktur, O.S. mekândadır ama görünmez.

(CONT'D) — konuşma sürüyor

Aynı karakter, araya bir aksiyon satırı girdikten sonra konuşmayı sürdürüyorsa adının yanına yazılır. StudioBinder'ın tarifi net: karakter konuşur, arada bir aksiyon satırı gelir, sonra aynı karakter devam eder.

Araya başka bir karakter konuştuysa CONT'D yazılmaz — konuşma kesilmiş, yenisi başlamıştır. Sahne değiştiyse de yazılmaz.

Otomatik mi olmalı, elle mi?

Burada uzmanlar ayrışıyor. Final Draft ve Celtx bunu otomatik yapar. John August ise kapalı olmasını savunuyor ve iyi bir örnek veriyor: Gravity'de Sandra Bullock'un iki repliği arasından dakikalar geçer, ama arada kimse konuşmadığı için yazılım otomatik CONT'D basar — oysa yazar bunu istemiyordur. "Senaryon yazdığından ibaret olmalı" diyor.

Movrito'da bu ayar açık geliyor ama Biçim penceresinden belge başına kapatılabiliyor.

(MORE) — sayfa sonunda bölünme

Bir konuşma sayfanın sonuna sığmadığında sayfanın altına (DEVAMI), sonraki sayfanın üstüne KARAKTER (DEVAM) yazılır. StudioBinder'ın özeti akılda kalıcı: MORE her zaman CONT'D ister, ama CONT'D her zaman MORE istemez. İkisi ayrı işlerdir ve programda ayrı ayrı açılıp kapanabilmelidir.

CONT'D ile CONTINUOUS'u karıştırmayın

Bunlar tamamen ayrı şeylerdir. CONT'D karakter adının yanında durur ve konuşmayla ilgilidir. CONTINUOUS sahne başlığında zaman yerine yazılır ve eylemin kesintisiz sürdüğünü anlatır. John August CONTINUOUS'a temkinli yaklaşıyor: sahnenin saatini unutmak çok kolay.

Türkçe karşılıkları

Türkiye'de her iki kullanım da görülür; önemli olan bir senaryo içinde tutarlı kalmak. Telefon sesi için (TS) kısaltması da yaygındır.

İlgili yazılar